Virgül 29 Aralık

Dinin ahlakla ilgisi ne? Dinsiz ahlak mümkün mü? Tersini de sorabiliriz: Ahlaksız din mümkün mü?

Bu ikinci sorunun cevabı dinin ahlakla ilişkisini anlamak için daha uygun. Dini ahlaktan ayırabiliyorsak, ahlakı da dinden ayırma ihtimalimiz belirir.

Ancak birinci mesele tabii ki bu ikisinin tanımları: Din dediğimizin ne olduğunu anlamak için örneklere …

| 3 Dakika

Virgül 12 Aralık

İnsan önce fikir edinir, sonra bunların delillerine bakar. Confirmation bias dedikleri. Ben de böyle yapıyorum. İlaç kullanmam gerektiğinde ilaç kafama yatmadıysa, ilacın ne kadar faydasız olduğuna dair delil topluyorum. Ben hasta değilim yeni mottom. Saygıyla fısıldıyor ve hızlıca konuyu değiştiriyorum. Ben hasta değilim.

Bunu değiştiremeyeceğimi zihnimin önce fikir edinip, sonra …

| 2 Dakika

Pejvak #1

Kelimelerimi duy istedim. İki kaşık bal döktüğüm sepetle sunağa doğru yola çıktım. Kokusu uzaktan geliyor. Sunakta tütsü yakmışlar.

İkibin senedir, neredeyse aynı yerde, aynı tepenin aynı mağarasında, aynı ışık hüzmesinin altında, yılın aynı zamanları, aynı taş sunağa bildiğimiz aynı kelimeleri okuyarak aynı meyveleri bırakıyoruz. Kutsallar kutsalı rahiplere kimse sormuyor bu …

| 2 Dakika

Virgül 8 Aralık #2

Hakikati gördüğümde bana ne olacak?

Hakikati gördüğümde bana ne olacak?

Hakikati anladığımda?

Hakikat olduğumda?

Ben varken hakikat mümkün mü?

Hem varolup, hem hakikati bilmek mümkün mü? Mesela? Gnostikler gibi tanrıyla bütünleşme hikayeleri anlatarak ama asla onunla bütünleşmeden ve basit dünyevi zevklerini tatmin etmek için bu hikayeleri kullanarak bir ömür tüketebilirsin …

| 1 Dakika

Virgül 8 Aralık

İnsanın kendini arayışı ahlakını arayışıdır. Ahlakını buldun mu kendini buldun.

Bulamadım.

İnsan neden iyi olur? Kendimizin ne kadar farkındayız? Ne istediğimiz ne kadar biliyoruz. Sonu -meli -malı ile biten cümleler kurmak kolay, insanın ideal olmaya/görünmeye/konuşmaya çalışması da kolay, ancak idealin olmadığını, insanların ufak farklar dışında birbirinin aynı olduğunu …

| 3 Dakika

Virgül 7 Aralık

Ben ritüel ve dış oluş manasındaki din ile, yaşayış tarzı manasındaki ahlakın birbirine o kadar da bağlı olmadığı kanaatindeyim. Dindar bir insan ahlakının temelini Allah’ın emir ve yasaklarında arayacaktır, bununla beraber buradaki arayış aslında bulmak istediğinin arayışıdır. Yani insanlar sıfır noktasındaki bir ahlakla işe başlamazlar, zaten etraflarında bir yaşayış …

| 3 Dakika

Virgül 4 Aralık

Hayatını kavgayla kazanıyorsan, her yerde kavga etme alışkanlığı kazanıyorsun. Bütün konuları kavgayla çözmek -başka bir yol mümkün olsa bile- alışkanlık haline geliyor.

Hayatı bir kavga olarak görüyorsan, bu kavgayı kazanmak için elinden geleni yapıyorsun. Tüm hayatın teyakkuzda bularak geçiyor. Dünya ve üzerindekilerle barış yapamıyorsun. Savaşı kaybedemezsin, zira, uyursan hepsi senin …

| 1 Dakika

Virgül 1 Aralık

Olanı olduğu gibi görme imkanım var mı? Bu imkanı bilmek için önce olanın ne olduğunu bilmek gerekmiyor mu? Sınava tabi tutulduğumuz ölçü gerçek ama gerçeğin ne olduğunu sınav sonucuna göre tayin ediyoruz.

Olanı olduğu gibi görmek bizim elde edebildiğimiz bir yetenek değil, bize verilen bir şey. Kesbi değil vehbi. Yine …

| 2 Dakika

Hefti 45

1

https://www.quantamagazine.org/to-pay-attention-the-brain-uses-filters-not-a-spotlight-20190924/### 2019-11-07 23:21

Halassa’s findings indicate that the brain casts extraneous perceptions aside earlier than expected. “What’s interesting,” said Ian Fiebelkorn, a cognitive neuroscientist at Princeton University, is that “filtering is starting at that very first step, before the information even reaches …

| 3 Dakika

Virgül 25 Kasım

Sıkıcılığı bir yaşam biçimine dönüştürme.

Bir otobüse binip, ilk gördüğüm surata neden bu kadar sıkıcısınız? diye sormak istiyorum. Hayatlarınız hep birbirine benziyor ve aynı sözleri yıllardan ve binyıllardan beri tekrar edip duruyorsunuz.

İnsan sıkıcıdır der mi o? Suratıma alık alık bakıp tövbe tövbe mi der yoksa? Yılgın bakışlarından kendimi korumak …

| 1 Dakika

Heftî 46

1

Ucuz çikolata almayın demiş adam. Çünkü çikolatanın ucuzu hem yanlış sinyaller üretiyor, zevk için olan bir şeyi ihtiyaç haline getirip, ucuzlatıyor, hem de kakao üreticisinin sömürülmesine sebep oluyor-muş.

Ucuz insanlar da böyle. Onlarla hiç uğraşmamak bazı açılardan kayıplar yaşamanıza sebep oluyor, belki çok güzel duran bazı kayıplar ama sonunda …

| 2 Dakika

Levha 14725

Kötü biri olmak istemiyorum. İyi biri olmak da istemiyorum. Biri olmak istemiyorum. Bir kişi olmak dar geliyor.

Kötülüğün ve iyiliğin nasıl da göreceli olduğundan bahsetmeyeceğim, buna inanmadığımdan değil ama görelilik dediğimiz de bir merkeze ihtiyaç duyduğundan. Göreceli diyorsanız, değişen bir merkez var, ona göre diyorsunuz, ben bir merkez olduğundan da …

| 1 Dakika

Virgül 31 Ekim #2

Anything that is too stupid to be spoken is sung. - Voltaire (1694-1778)

Konuşmak için çok aptalca olan bir şeyin şarkısı yapılır demiş Volter hazretleri.

Bunu tam defterime:

Şiirdeki düşünce nedir? Şiirin duygu, ilham veya sahne değil de düşünce taşıması bir bana mı garip geliyor? Düşüncenin yeri şiir değil, şiir de …

| 1 Dakika

Virgül 31 Ekim

İnsanın kainatı inşası için bir zihin, kendisi olmayan bir zihin gerekiyor ama bu zihin insanın kendi zihni kadar yalınkat ve basit değil. Zihin demek bir yandan da kişi anlamına da geliyor ama bunu da söylemek zor: İnsan topluluklarının da zihni var ama bir kişi değil. Karınca yuvasının da zihni var …

| 2 Dakika

Levha 14714

Kendi ağırlığımın üç katıyım. Gönlümde huzur yok, katılaşmış, dermansız, yakıp yıkanların izleri bile silinmiş, bahanelerimi artık hatırlamıyorum. Gün silinmiş, gökyüzü bulanmış, ruh saklanmış gözümden, beynime ateş karıncaları yuva yapmış, vehim taşıyor iğne deliğinden.

Öğrendiklerim iz bırakmıyor. Dünyamda bir değişiklik beklemiyorum. Bana kimsenin faydası olacağını sanmıyorum. Elimden tutmak isteyenleri kendi kuyuma …

| 1 Dakika